PIBR i ICAI o współpracy, technologii i przyszłości zawodu audytora

W spotkaniu ze strony Polskiej Izby Biegłych Rewidentów uczestniczyli członkowie Krajowej Rady Biegłych Rewidentów: Dawid Napierała i Piotr Witek. Delegację Institute of Chartered Accountants of India reprezentowali członkowie Centralnej Rady ICAI: CA. Rajendra Kumar P oraz CA. Umesh Sharma.

Rozmowy nawiązywały do umowy o współpracy podpisanej przez PIBR i ICAI w 2022 r. Delegacja z Indii przedstawiła zakres działalności Instytutu, który jako organ statutowy powołany na podstawie The Chartered Accountants Act, 1949 odpowiada za regulację i rozwój zawodu Chartered Accountants w Indiach. ICAI działa pod nadzorem Ministry of Corporate Affairs i zrzesza około 500.000 członków. 35% z nich wykonuje zawód, natomiast pozostali rozwijają kariery w biznesie i innych sektorach gospodarki.

Istotną częścią rozmowy była wymiana informacji o strukturze nadzoru nad zawodem. Przedstawiciele ICAI omówili model funkcjonujący w Indiach, w którym Instytut pełni rolę organu regulacyjnego i nadzorczego dla zawodu, natomiast nadzór nad audytorami jednostek zainteresowania publicznego sprawuje National Financial Reporting Authority.

Delegacja ICAI zaprezentowała także działania Instytutu w obszarze standardów, edukacji i rozwoju kompetencji zawodowych. Wśród omawianych inicjatyw znalazły się m.in. standardy rachunkowości sądowej i dochodzeniowej, standardy audytu wewnętrznego, standardy audytu społecznego, prace nad standardem dla mniej złożonych jednostek oraz szeroko zakrojone programy szkoleniowe dla członków.

Przedstawiciele ICAI zaprezentowali również matrycę samooceny dojrzałości firmy audytorskiej — praktyczne narzędzie wspierające ocenę poziomu zaawansowania jakościowego praktyki audytorskiej. To rozwiązanie, które może być inspirujące również dla polskiego rynku i warte szerszego upowszechnienia.

Szczególne zainteresowanie wzbudziły projekty ICAI związane ze sztuczną inteligencją i cyfryzacją pracy audytora. Instytut powołał komisję ds. AI oraz opracował trzystopniowy certyfikowany program szkoleniowy. Pierwszy poziom obejmuje podstawy sztucznej inteligencji i wykorzystanie ogólnodostępnych narzędzi wspierających pracę audytorów. Drugi koncentruje się na tworzeniu rozwiązań AI dla firm audytorskich, a trzeci na budowaniu własnych narzędzi AI z zastosowaniem szczególnie w obszarze podatków. ICAI przygotował również publikacje wspierające praktyczne wykorzystanie nowych technologii przez przedstawicieli zawodu.

Ważnym elementem prezentacji było rozwiązanie UDIN, czyli Unique Document Identification Number. To 18-cyfrowy numer identyfikacyjny generowany dla dokumentów poświadczanych przez Chartered Accountants. System ma wzmacniać wiarygodność dokumentacji, ograniczać ryzyko fałszowania certyfikatów i przeciwdziałać posługiwaniu się dokumentami przez osoby nieuprawnione.

Strona polska przedstawiła strukturę PIBR oraz aktualną sytuację rynku audytorskiego w Polsce. Omówiono m.in. liczbę biegłych rewidentów wykonujących i niewykonujących zawodu, wyzwania związane ze spadkiem liczby osób aktywnych zawodowo, ścieżkę zdobywania uprawnień, współpracę z uczelniami wyższymi w zakresie uznawania egzaminów oraz rolę organu nadzoru publicznego w polskim systemie regulacyjnym.

Podczas spotkania wskazano również możliwe kierunki dalszej współpracy między PIBR i ICAI. Obejmują one m.in. organizację wspólnych webinarów i szkoleń tematycznych, wymianę materiałów edukacyjnych, prezentację rozwiązań i standardów opracowanych przez ICAI, a także dzielenie się doświadczeniami dotyczącymi wykorzystania nowych technologii w praktyce zawodowej. ICAI zaprosiło również przedstawicieli PIBR do udziału w międzynarodowej konferencji World Forum of Accountants 2026, która odbędzie się w grudniu 2026 r.

Spotkanie potwierdziło znaczenie międzynarodowej wymiany doświadczeń w obliczu zmian technologicznych, regulacyjnych i organizacyjnych wpływających na zawód audytora. Zarówno PIBR, jak i ICAI podkreśliły gotowość do dalszego rozwijania współpracy oraz poszukiwania praktycznych rozwiązań wspierających jakość, wiarygodność i nowoczesność usług audytorskich.